Det Digitale Rosendalarkivet

Om det digitale Rosendalsarkivet

I løpet av år 2000 har museet Baroniet Rosendal og Statsarkivet i Bergen samarbeidd om å digitalisere delar av Rosendalsarkivet, og materiale frå andre arkiv som gjeld eigedom eller personar knytt til Rosendal. Føremålet har vore å gjera materialet tilgjengeleg for historikarar, slektsgranskarar og andre nyfikne og interesserte personar. Rosendalsarkivet er eit arkiv som har vore lite brukt, trass i at det til dels har eit materiale som ein ikkje finn i andre arkiv, til dels fyller det tomrom i andre arkiv, og til dels omfattar Rosendalsarkivet eit materiale som er rikare på detaljar enn tilsvarande materiale andre stader. Heile dette materialet har ikkje vorte tilgjengeleg gjennom dette samarbeidsprosjektet, noko som heller ikkje har vore målsetjinga. Tanken har i staden vore å presentere eit utval som kan illustrere mangfaldet i dette arkivet.

Eit viktig utgangspunkt for dette prosjektet har vore at ein ikkje bare skulle registrere kjelder frå Rosendalsarkivet, men at eit digitalt arkiv for Rosendal òg skulle omfatta kjelder frå andre arkiv for å få eit breiare og betre bilete enn det Rosendalsarkivet kan gje åleine. Baroniet Rosendal var ein del av eit lokalsamfunn, og av det norske administrasjonsapparatet, og Rosendalsarkivet må difor nyttast i samband med kjelder som representerer desse aspekta ved Rosendal si historie. Særleg viktig har det vore å registrere kjelder som vedrører Kvinnherad prestegjeld der Baroniet Rosendal var situert, og baronen hadde patronatsrett.

Det digitaliserte Rosendalsarkivet er delt i to delar:

For det fyrste har ein gjennomgått og digitalisert kjelder med personopplysningar. I denne samanhengen har det vore eit mål å gje stort rom til persongrupper som ein elles bare får eit glimt av i kjeldene. Utvalet av kjelder skal vonleg gjera det mogeleg finne innerstar, husmenn, underoffiserar, fattige, vanføre og andre som utgjorde ein viktig gruppe i lokalsamfunnet, men som det kan vere vanskeleg å følgja. Det er gjerne på dette området ei digitalisering av arkivmaterialet i størt mogeleg grad kan opna for nye perspektiv og ei ny forståing av samfunnsstrukturane i Sunnhordland og Hardanger i tidleg moderne tid.
For det andre har ein lagt stor vekt på å gje ein inngåande oversikt over jordegodset frå 1647 til 1796. Baroniet Rosendal var eit av dei største jordegodsa i Noreg, og førte inngåande jordebøker, oppebørselsbøker og inngåande godsrekneskap som inneheld mange ulike typar opplysningar. Vonleg kan denne delen av det digitaliserte Rosendalsarkivet opna for nye perspektiv og ei ny forståing av økonomien i tidleg moderne tid i Sunnhordland og Hardanger.

For at ei digitalisering av arkivmaterialet ikkje skal stela arkivet si sjel, har ein valt å avfotografere over 60 protokollar, lister, brev, dikt, teikningar og likande, og lagt dette materialet ut i det nye digitale Rosendalsarkivet. Til saman er det tale om 1000 bilete av om lag 1500 dokumentsider.

Som eit døme på kva opplysningar og perspektiv ein kan henta ut frå det digitaliserte arkivmaterialet, vert essayet Dømt, kiendt og afsagt, skrive av Jørn Øyrehagen Sunde som har stått for brorparten av registreringsarbeidet, lagt ut på det digitale Rosendalsarkivet.

Det må òg nemnast at følgjande teiknforklaringar er nytta under registreringa av arkivmaterialet:

Dersom det er sett ei stjerne (*) etter eit namn, ei tal eller likande, tyder det at opplysningen går fram av konteksten sjølv om den ikkje er uttrykkeleg uttalt.
Dersom ord, tal, setningar eller likande er sett i mellom to prosentteikn (% %), tyder det at opplysningen er stroken ut i originalen.
Dersom ord, tal, setningar eller likande er set mellom to plussteikn (+ +), tyder det at opplysningen er skoten inn i originalen.
Dersom namn, tal eller likande er sett med komma (,) eller skråsterk (/) mellom dei, tyder det at kjelde på ulike stadar kjem med ulike opplysningar.

Til sist skal det seiast at det er statsarkivar Yngve Nedrebø som har korrekturlest materialet som no vert presentert i det digitale Rosendalsarkivet.

Jørn Øyrehagen Sunde
Bergen 12.11.2000

til innhald | til forsida | til toppen